ประเทศไทยกำลังเสริมสร้างบทบาทของตนเองในเศรษฐกิจฮาลาลระดับโลก แม้ว่าประชากรมุสลิมจะเป็นสัดส่วนที่น้อยเมื่อเทียบกับจำนวนประชากรทั้งหมดของประเทศ แต่ประเทศไทยมีข้อได้เปรียบจากอุตสาหกรรมอาหารแปรรูปขนาดใหญ่ ระบบเกษตรกรรมที่แข็งแรง การท่องเที่ยวระหว่างประเทศ และเครือข่ายการค้ากับประเทศที่มีประชากรมุสลิมจำนวนมากในภูมิภาคเอเชียตะวันออกเฉียงใต้และตะวันออกกลาง
สำหรับผู้ประกอบการอาหาร เครื่องหมายฮาลาลไม่ได้เป็นเพียงสัญลักษณ์ทางศาสนาเท่านั้น แต่กำลังกลายเป็นมาตรฐานทางธุรกิจที่ช่วยสร้างโอกาสทางการตลาด บริษัทที่ผ่านกระบวนการรับรองฮาลาลสามารถเข้าถึงกลุ่มผู้บริโภคมุสลิม พร้อมทั้งเพิ่มความสามารถด้านการตรวจสอบย้อนกลับ ความปลอดภัยของอาหาร และความโปร่งใสในห่วงโซ่อุปทาน
การรับรองฮาลาลกลายเป็นปัจจัยสำคัญในการเข้าสู่ตลาด
ระบบการรับรองฮาลาลของประเทศไทยมีบทบาทสำคัญในการสร้างความเชื่อมั่นให้กับผู้บริโภค กระบวนการดังกล่าวดำเนินการโดยหน่วยงานด้านศาสนาอิสลามที่ได้รับการยอมรับ โดยคณะกรรมการกลางอิสลามแห่งประเทศไทยถือเป็นหนึ่งในองค์กรสำคัญที่เกี่ยวข้องกับมาตรฐานฮาลาลของประเทศ
เว็บไซต์ข้อมูลฮาลาลอย่างเป็นทางการของประเทศไทยที่ https://www.halal.or.th/ ให้ข้อมูลเกี่ยวกับกระบวนการรับรอง ผลิตภัณฑ์ที่ได้รับการรับรอง และแนวทางด้านมาตรฐานฮาลาลสำหรับผู้ประกอบการอาหาร
การรับรองฮาลาลไม่ได้หมายถึงเพียงการตรวจสอบว่าอาหารไม่มีเนื้อหมูหรือแอลกอฮอล์เท่านั้น แต่ยังครอบคลุมถึงแหล่งที่มาของวัตถุดิบ สารปรุงแต่ง กระบวนการผลิต อุปกรณ์ โรงงาน พื้นที่จัดเก็บ การขนส่ง และการป้องกันการปนเปื้อนระหว่างผลิตภัณฑ์ฮาลาลและไม่ใช่ฮาลาล
ความเชื่อมั่นของผู้บริโภคไม่ได้ขึ้นอยู่กับเครื่องหมายฮาลาลเพียงอย่างเดียว
ผู้บริโภคมุสลิมยุคใหม่ให้ความสำคัญกับข้อมูลของผลิตภัณฑ์มากขึ้น เครื่องหมายฮาลาลยังคงเป็นปัจจัยหลักในการตัดสินใจซื้อ แต่ผู้บริโภคจำนวนมากต้องการทราบเพิ่มเติมเกี่ยวกับหน่วยงานที่ออกใบรับรอง แหล่งผลิต ส่วนประกอบ และมาตรฐานของบริษัทผู้ผลิต
แนวโน้มดังกล่าวทำให้ผู้ประกอบการไทยต้องพัฒนาระบบฉลากสินค้าและการตรวจสอบข้อมูลผ่านช่องทางดิจิทัลมากขึ้น โดยเฉพาะผู้ส่งออกที่ต้องเข้าใจว่าข้อกำหนดด้านฮาลาลอาจแตกต่างกันในแต่ละประเทศ เช่น อินโดนีเซีย มาเลเซีย ซาอุดีอาระเบีย และสหรัฐอาหรับเอมิเรตส์
การท่องเที่ยวช่วยผลักดันการเติบโตของอาหารฮาลาลไทย
อุตสาหกรรมการท่องเที่ยวเป็นอีกหนึ่งแรงขับเคลื่อนสำคัญของตลาดอาหารฮาลาลในประเทศไทย นักท่องเที่ยวมุสลิมที่เดินทางมายังกรุงเทพฯ ภูเก็ต กระบี่ เชียงใหม่ พัทยา และจังหวัดทางภาคใต้ ต่างมองหาร้านอาหารที่ได้รับการรับรอง สถานที่ที่มีสิ่งอำนวยความสะดวกสำหรับละหมาด และโรงแรมที่สามารถรองรับข้อกำหนดด้านอาหารฮาลาล
สนามบิน ศูนย์การค้า โรงแรม และศูนย์อาหารต่างปรับตัวเพื่อรองรับความต้องการดังกล่าว ส่งผลให้เกิดโอกาสใหม่สำหรับร้านอาหาร บริษัทจัดเลี้ยง ผู้ผลิตอาหารสำเร็จรูป และธุรกิจเดลิเวอรี
กรุงเทพฯ เป็นตัวอย่างที่ชัดเจนของการเปลี่ยนแปลงนี้ ปัจจุบันอาหารฮาลาลไม่ได้จำกัดอยู่เฉพาะในพื้นที่ชุมชนมุสลิมดั้งเดิมเท่านั้น แต่สามารถพบได้ในย่านธุรกิจและแหล่งท่องเที่ยวสำคัญ ร้านอาหารหลายแห่งนำเสนออาหารไทยยอดนิยมในรูปแบบฮาลาล เช่น ต้มยำ แกงเขียวหวาน ไก่ย่าง อาหารทะเล และข้าวเหนียวมะม่วง เพื่อรองรับนักท่องเที่ยวจากทั่วโลก
ภาคใต้ของไทยสนับสนุนการผลิตอาหารฮาลาลด้วยเอกลักษณ์ทางวัฒนธรรม
จังหวัดปัตตานี ยะลา นราธิวาส สตูล และบางพื้นที่ของสงขลา มีชุมชนมุสลิมขนาดใหญ่และมีประเพณีอาหารฮาลาลที่สืบทอดมายาวนาน พื้นที่เหล่านี้มีองค์ความรู้ด้านอาหาร วัตถุดิบท้องถิ่น แรงงาน และเส้นทางการค้ากับประเทศเพื่อนบ้าน
อย่างไรก็ตาม ผู้ประกอบการรายย่อยยังต้องเผชิญกับความท้าทาย เช่น ค่าใช้จ่ายในการขอรับรองฮาลาล ระบบบรรจุภัณฑ์ มาตรฐานการผลิต และข้อจำกัดด้านโลจิสติกส์
การร่วมมือระหว่างภาครัฐ มหาวิทยาลัย หน่วยงานศาสนา และภาคธุรกิจ สามารถช่วยให้ผู้ผลิตท้องถิ่นพัฒนาศักยภาพและเข้าสู่ตลาดระดับประเทศและต่างประเทศได้มากขึ้น
อนาคตการแข่งขันของอุตสาหกรรมอาหารฮาลาลไทย
อุตสาหกรรมฮาลาลไทยในอนาคตจะต้องแข่งขันมากกว่าด้านราคา ผู้บริโภคทั่วโลกให้ความสำคัญกับความปลอดภัยของอาหาร ความยั่งยืน แหล่งที่มาของวัตถุดิบ และระบบตรวจสอบย้อนกลับ
ผู้ประกอบการที่สามารถผสมผสานการรับรองที่น่าเชื่อถือ บรรจุภัณฑ์ที่ทันสมัย ระบบดิจิทัล และเอกลักษณ์ของอาหารไทย จะมีโอกาสเติบโตในตลาดโลก
ประเทศไทยมีศักยภาพในการเปลี่ยนความแข็งแกร่งด้านอุตสาหกรรมอาหารให้กลายเป็นระบบนิเวศอาหารฮาลาลที่เชื่อมโยงเกษตรกร โรงงาน ร้านอาหาร ผู้ค้าปลีก และภาคการท่องเที่ยวเข้าด้วยกัน
